Σε μια εκδήλωση υψηλού συμβολισμού και ιστορικής μνήμης, η ΚΟΒ Σκοπέλου τίμησε τους 200 εκτελεσμένους κομμουνιστές της Καισαριανής, προβάλλοντας την Κυριακή 26 Απρίλη στον κινηματογράφο ΟΡΦΕΑ την ταινία «Το τελευταίο σημείωμα» του Παντελή Βούλγαρη. Η βραδιά, αφιερωμένη στην ανυπότακτη στάση και τη θυσία όσων αρνήθηκαν να απαρνηθούν τις ιδέες και το Κόμμα τους, πλαισιώθηκε από ομιλία που ανέδειξε το ιστορικό βάρος της Πρωτομαγιάς του 1944, συνδέοντας το παρελθόν με τα διαχρονικά ερωτήματα και τις ευθύνες του παρόντος.

Η ομιλία του Γιάννη Πατσή

Σύντροφοι και συντρόφισσες, φίλοι και φίλες

Υπάρχουν στιγμές που τα λόγια μοιάζουν φτωχά. Που ό,τι κι αν πεις, δεν φτάνει να χωρέσει το βάρος της Ιστορίας, το μέγεθος της θυσίας.

Η σημερινή μας εκδήλωση που είναι αφιερωμένη στους 200 εκτελεσμένους κομμουνιστές της Καισαριανής  με τη προβολή της ταινίας «Το τελευταίο σημείωμα» είναι μια τέτοια στιγμή.

Στεκόμαστε με περηφάνια και με συγκίνηση μπροστά στην εκτέλεση των 200 κομμουνιστών της Καισαριανής. Εκεί όπου την Πρωτομαγιά του 1944, 200 κομμουνιστές στάθηκαν απέναντι στα όπλα των ναζί. Όχι σαν θύματα. Αλλά σαν νικητές.

Γιατί νικητής δεν είναι αυτός που ζει με κάθε κόστος. Είναι αυτός που δεν προδίδει αυτά τα ανώτερα ιδανικά, ακόμα και κόστος την ίδια του της ζωής.

Χθες, από το σκοπευτήριο της Καισαριανής, από το σύνορο του κόσμου όπως λέει και ο ποιητής, ο γενικός γραμματέας του Κόμματός μας Δημήτρης Κουτσούμπας μίλησε για εκείνους που «πήγαν στον θάνατο με το κεφάλι ψηλά, με το χαμόγελο, με τη βεβαιότητα ότι ο αγώνας τους θα συνεχιστεί».

Και πλέον έχουμε τη τύχη μέσα από τα φωτογραφικά ντοκουμέντα που ήρθαν στο φως, αλλά και με ένθετο του ριζοσπάστη του Σ/Κ με το ειδικό αφιέρωμα στους 200 της Καισαριανής να το διαπιστώσουμε με τα ίδια μας τα μάτια..

Να βαδίζουν προς το τέλος.
Να σφίγγουν τα χέρια.
Να ψιθυρίζουν τα τελευταία λόγια.
Να αφήνουν πίσω όχι απελπισία… αλλά ελπίδα.

Δεν φώναξαν για να σωθούν.
Δεν λύγισαν για να ζήσουν λίγο ακόμα.

Διάλεξαν να πεθάνουν όρθιοι, για να μπορεί ένας λαός να ζήσει ελεύθερος και να οικοδομήσει μία νέα κοινωνία, σαφώς ανώτερη, το σοσιαλισμό – κομμουνισμό.

Και εκεί, σε εκείνα τα τελευταία λεπτά, δεν υπήρχε φόβος μεγαλύτερος από την πίστη τους. Δεν υπήρχε θάνατος πιο δυνατός από το όνειρό τους.

Όπως ειπώθηκε και χθες, η Καισαριανή «είναι σύμβολο αλύγιστης στάσης ζωής». Όχι μόνο για τότε. Για πάντα.

Το αιώνιο σύνορο ανάμεσα σε αυτούς τους δύο κόσμους προσπαθούν μάταια να κρύψουν όσοι νομίζουν ότι μπορούν να βάλουν τους “200” να υπογράψουν τώρα, 82 χρόνια μετά τη θυσία τους, αυτό που δεν δέχθηκαν να υπογράψουν τότε, δηλαδή τη δήλωση αποκήρυξης του ΚΚΕ και της κομμουνιστικής ιδεολογίας! Αυτό έκαναν όσοι μίλησαν γενικά και αόριστα για “Έλληνες πατριώτες”, ανάμεσά τους και ο ίδιος ο Μητσοτάκης, για να μην πουν ότι ήταν κομμουνιστές.

Όσοι έψαχναν εναγωνίως να εντοπίσουν κάποιους ανάμεσα στους εκτελεσθέντες που δεν ανήκαν στο ΚΚΕ, έτσι ώστε -μέσω της εξαίρεσης- να κρύψουν τον κανόνα. Όσοι έφτασαν στο απόγειο του παραλογισμού να κατηγορούν το ΚΚΕ ότι καπηλεύεται τα ίδια του τα μέλη και τα στελέχη, επειδή τιμά τους “200” και μιλάει γι’ αυτούς!

Φυσικά, η στάση των κομμουνιστών ήταν πατριωτική. Αυτοί πάλεψαν στο βουνό, στις φυλακές, στην παρανομία, ενάντια στην πείνα και στον θάνατο, για την απελευθέρωση από την τριπλή φασιστική κατοχή.

Την ίδια στιγμή, το μεγαλύτερο μέρος της αστικής τάξης και των πολιτικών της εκπροσώπων είτε είχε διαφύγει στο εξωτερικό είτε συνεργαζόταν με τους κατακτητές, κάνοντας αυτό που κάνει πάντα: Δουλειές και φαγοπότι πάνω στα βάσανα του λαού!

Αποδείχτηκε για ακόμα μια φορά πως η περιβόητη “εθνική ενότητα” δεν μπορεί να υπάρχει σε μια ταξική κοινωνία. Ότι πατριωτισμός είναι το δίκιο του λαού!

Το ΚΚΕ μπόρεσε να ηγηθεί στο τεράστιο ένοπλο λαϊκό κίνημα απελευθέρωσης, πάνω απ’ όλα γιατί είχε εμπιστοσύνη σε αυτό που έτρεμαν και τρέμουν πάντα οι αστικές πολιτικές δυνάμεις: Τον οργανωμένο και οπλισμένο λαό. Στη δική του δράση και παρέμβαση έβλεπε και τότε τη διέξοδο από τα αδιέξοδα εκείνης της εποχής και όχι στην αναμονή κάποιου σωτήρα. Γι’ αυτό και δεν δίστασε να σαλπίσει την αντίσταση, παρά το γεγονός ότι ήταν αποδεκατισμένο από τις διώξεις, ότι είχε απέναντί του έναν αντίπαλο που έμοιαζε μέχρι τότε ανίκητος. Κι αυτό εναρμονιζόταν με τα συμφέροντα της εργατικής τάξης, του λαού, της συντριπτικής πλειοψηφίας της κοινωνίας.

Γι’ αυτό και τις μέρες της Απελευθέρωσης, οι τοίχοι της Αθήνας και άλλων πόλεων ήταν γεμάτοι με το σύνθημα: “Ξερονήσια, φυλακές, Ακροναυπλία, Κέρκυρα, Χαϊδάρι, Σκοπευτήριο είναι τίτλοι Τιμής του Λαού και του ΚΚΕ”.

Διόλου τυχαία, λοιπόν, η διαταγή της εκτέλεσης της 1ης Μάη του 1944 αφορούσε τους κομμουνιστές.

Σύντροφοι και συντρόφισσες, φίλοι και φίλες

Δεν τιμάμε σήμερα απλώς 200 ανθρώπους. Τιμάμε 200 κόσμους. 200 ιστορίες. 200 ζωές που κόπηκαν απότομα, αλλά δεν χάθηκαν ποτέ.

Γιατί ζουν σε κάθε αγώνα που δίνεται.
Σε κάθε άνθρωπο που δεν σκύβει το κεφάλι.
Σε κάθε νέο που αρνείται να συμβιβαστεί με την αδικία.

Και απόψε, μέσα από το «Το τελευταίο σημείωμα» του Παντελή Βούλγαρη, δεν παρακολουθούμε απλώς μια αφήγηση.

Ακούμε φωνές.

Φωνές που δεν σώπασαν ποτέ.
Φωνές που μας καλούν.
Που μας ρωτούν:

«Εσείς… τι θα κάνετε τώρα;»

Θα ξεχάσετε;
Ή θα συνεχίσετε;

Γιατί η μνήμη δεν είναι παθητική.
Η μνήμη είναι ευθύνη.

Και η ευθύνη βαραίνει.

Βαραίνει όταν βλέπεις την αδικία και σωπαίνεις.
Βαραίνει όταν συμβιβάζεσαι με λιγότερα από αυτά που αξίζεις.
Βαραίνει όταν ξεχνάς ότι τίποτα δεν χαρίστηκε ποτέ σε αυτόν τον λαό.

Οι 200 δεν μας άφησαν περιθώριο για αδιαφορία.

Μας άφησαν έναν δρόμο.

Δύσκολο.
Ανηφορικό.
Αλλά τίμιο.

Και όπως ακούστηκε χθες στη μεγαλειώδη συγκέντρωση του Κόμματός μας στη Καισαριανή,

«η καλύτερη τιμή στους νεκρούς μας είναι να συνεχίζουμε, πιο αποφασιστικά, τον αγώνα για τη ζωή που μας αξίζει».

Σύντροφοι και συντρόφισσες, φίλοι και φίλες

Ας σταθούμε για μια στιγμή σιωπηλοί… όχι από θλίψη, αλλά από υπόσχεση.

Ότι δεν θα τους προδώσουμε.
Ότι δεν θα ξεχάσουμε.
Ότι θα σταθούμε κι εμείς, όταν χρειαστεί, όρθιοι όπως αυτοί.

Θα βαδίσουμε στα χνάρια των “200”! Και θα νικήσουμε!

Αθάνατοι.